Trilkittens

door Sylvia Visser

Er heeft al eens eerder een stukje in de Saint gestaan over het verschijnsel trilkitten. Dit is echter al weer enige tijd geleden. Daarom leek het de redactie een goed idee dit weer eens onder de aandacht te brengen. Aangezien ik hier onlangs mee te maken heb gehad, ben ik gevraagd een stukje te schrijven.

Voor alle duidelijkheid: ik ben geen dierenarts, ik ben geen fokker, maar slechts een kattenfreak die graag één keer zelf een nestje wilde.

Om destijds voor mezelf de zaken op een rijtje te krijgen heb ik de ideeën van zeven dierenartsen en de ervaringen van zes fokkers aangehoord. Deze zijn, tezamen met de informatie die ik heb kunnen vinden in boeken en op internet, in onderstaand stuk verwerkt.

Inleiding

Op 4 februari 2000 schonk mijn poes Doesjka het leven aan vijf kittens. Toen de kittens met drie weken oud uit de doos kwamen en zich door de kamer gingen voortbewegen, vertoonden twee kittens een afwijking. Zodra zij in actie kwamen, begon hun achterlijf te schudden en bleven hun achterpootjes even trillend in de lucht hangen alvorens ze met een onbeheerste "smak" werden neergezet. Aangezien dit mijn eerste nestje was en ik er totaal geen ervaring mee had, dacht ik aanvankelijk dat ze het lopen gewoon nog even onder de knie moesten krijgen. De andere drie kittens liepen ook onhandig, maar leken hun bewegingen wel beter onder controle te hebben. Na een week konden de drie kittens gewoon goed lopen, terwijl de andere twee toch duidelijk problemen hielden met het maken van gecontroleerde bewegingen. Ik herinnerde mij een stukje over het verschijnsel trilkitten in een oude Saint en nam contact op met de redactie.

Daar kreeg ik te horen dat het trillen het gevolg is van een vitamine B tekort en mogelijk ook een vitamine E tekort. Althans, zo denken fokkers en slechts een enkele dierenarts er over. De meeste dierenartsen geloven dit echter niet en staan er afwijzend tegenover. Reden: Bij de moeder zogende kittens zouden geen vitamine B of E gebrek kunnen krijgen. Bovendien ontbreekt een wetenschappelijke onderbouwing.

Een aantal dierenartsen zegt dat het slechts een opgelopen achterstand is, die vanzelf wordt ingehaald (het trillen zou dus vanzelf overgaan). Ik zet hier echter mijn vraagtekens bij. Verderop in het stuk leg ik u uit waarom.

Anderen beweren dat er niets aan te doen is en dat het trillen blijvend zal zijn.

Er zijn zelfs dierenartsen die aanraden de trilkittens te laten inslapen. Dit had ik al via de redactie vernomen, hoewel ik dit bijna niet kon geloven. In mijn “zoektocht” om hulp heb ik, zoals gezegd, verschillende dierenartsen gesproken. Drie daarvan hebben het inderdaad over inslapen gehad. Gelukkig heb ik dit natuurlijk niet gedaan. En dat is maar goed ook, want u zou die twee kittens nu eens moeten zien! Ze rennen en vliegen door het hele huis en klimmen in de hoogste krabpaal, zonder enig spoor van gebrekkige coördinatie. Ze functioneren volkomen normaal, zonder nog te trillen (zelfs niet in stress-situaties).

Helaas heb ik ondervonden hoe weinig er bekend is over dit verschijnsel en hoe moeilijk het is medewerking te krijgen van een dierenarts. De enkeling die gelukkig wel zijn medewerking verleent om vitamine B toe te dienen, staat er vaak (behoorlijk) sceptisch tegenover.

Daarom probeer ik in onderstaand schrijven de feiten omtrent dit verschijnsel en de ervaringen van fokkers te beschrijven. Ik hoop dat een ieder die dit artikel leest, objectief de beschreven feiten en ervaringen zal beschouwen. Hopelijk kan dit stukje u, maar vooral uw dierenarts, overtuigen vitamine B toe te dienen bij trilkittens.

Hier volgt een opsomming van feiten en ervaringen.

Het verschijnsel trilkitten

De medische benaming voor het verschijnsel trilkitten is cerebellaire ataxie, ook wel cerebellaire hypoplasie genoemd. Slechts één van de vele kattenboeken die ik bezit zegt daar in slechts 5 zinnen het volgende over: (ik citeer uit het boek “Katten” van Het Spectrum)

Het is maar goed dat aangeboren zenuwstoornissen vrij zeldzaam zijn, aangezien ze over het algemeen niet te behandelen zijn en het kitten vaak moet worden afgemaakt. Een van de belangrijkste stoornissen is cerebellaire hypoplasie / ataxie. De kleine hersenen (cerebellum) – het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor de coördinatie – zijn inderdaad zeer klein; kittens bij wie deze kleine hersenen zijn aangetast, kunnen hun kop of poten niet op een gecoördineerde, gecontroleerde manier bewegen. Een veel voorkomende oorzaak is infectie met enteritis (ofwel kattenziekte) vóór de geboorte.

Deze oorzaak wordt ook door de meeste dierenartsen aangegeven.

Daarover zegt het boek bij “infectieuze enteritis”:

Het virus tast ook de sneldelende cellen in het cerebellum van de foetus aan tijdens de laatste weken van de zwangerschap of van het kitten in de eerste weken van zijn leven. Het pasgeboren kitten heeft of krijgt al spoedig een waggelende gang.

Mijn moederpoes wordt altijd op tijd ingeënt en komt nooit vrij buiten. Hoewel ik weet dat dit virus ook door indirect contact kan worden overgedragen (via kleding of schoeisel bijvoorbeeld), vraag ik me af hoe groot de kans is dat zij kattenziekte oploopt en dan ook nog uitgerekend tijdens haar zwangerschap. Mijns inziens is die kans zeer klein.

Daarom zet ik er mijn vraagtekens bij of dit wel de daadwerkelijke oorzaak is.

Zoektocht op internet

Aangezien er in de boeken nogal weinig over ataxie beschreven staat, ging ik op zoek op het internet. Hoewel de gevonden pagina’s betrekking hebben op de mens, doet dat qua informatie over de aandoening op zich niet ter zake. Via het internet kwam ik erachter dat er, bij de mens in ieder geval, veel verschillende vormen van ataxie zijn.

Eén pagina bevatte zeer interessante informatie.

(ik citeer van pagina http://www.vsn.nl/dia223.htm van Vereniging Spierziekten Nederland)

Ataxie betekent letterlijk: 'ongeordend'. Mensen met ataxie kunnen hun bewegingen niet goed coördineren. De ledematen, armen en benen, doen niet wat je van ze wilt. Bijvoorbeeld als je loopt lijkt het alsof je dronken bent.

De kleine hersenen, die zich in het achterhoofd bevinden, spelen een belangrijke rol bij de coördinatie van de spieren. Die coördinatie is nodig voor het uitvoeren van zuivere bewegingen.

Een aandoening van de kleine hersenen of een aandoening van de zenuwen en het ruggenmerg, die de kleine hersenen van informatie voorzien, kan leiden tot ataxie. Bij ataxie van Friedreich zijn vooral de zenuwen en het ruggenmerg aangedaan, en in mindere mate de kleine hersenen.

Sommige aandoeningen, zoals ataxie ten gevolge van vitamine-E tekort, lijken veel op ataxie van Friedreich. Daarom zal in het bloed ook vaak het vitamine E gehalte worden bepaald.

Ataxie kan dus in ieder geval optreden als gevolg van vitamine E tekort. Over een vitamine B tekort staat niets op deze pagina vermeld.

Maar wel dat er een vorm van ataxie bestaat, waarbij “vooral de zenuwen en het ruggenmerg zijn aangedaan, en in mindere mate de kleine hersenen”.

Vitamine B sterkt het zenuwgestel. Dit is algemeen bekend (dus ook bij uw dierenarts). Wanneer de kittens een vorm van ataxie hebben, waarbij vooral de zenuwen zijn aangedaan, zal vitamine B daar dus een positieve uitwerking op hebben.

Waarschijnlijk handelt het zich dus niet zozeer om een vitamine B gebrek, zoals fokkers beweren, maar is het wel zo dat de vitamine B ondersteunend werkt. 

Erfelijk?

Verschillende fokkers beweren dat ataxie erfelijk is. Een fokker vertelde me dat hij uit één poes altijd nesten had waar één trilkitten inzat. Je kunt je natuurlijk afvragen of het verstandig is te fokken met katers / poezen, waarvan je na verloop van tijd (vrijwel) zeker weet dat zij deze aandoening doorgeven. Doel van het fokken zou toch moeten zijn, buiten persoonlijke voldoening, het gezond houden en liefst het verbeteren van het ras. Maar dit is een discussie die niet in dit schrijven thuishoort…

Ik vond het in ieder geval erg zielig om die kittens zo te zien, terwijl die van mij het nog niet eens zo erg hadden. Ze wilden nl. zo graag met de anderen meedoen, maar ze konden het niet of niet goed. Bovendien moet het getril ontzettend vermoeiend zijn voor die hummeltjes.

Resultaten met vitamine B

Zoals gezegd heb ik verschillende fokkers gesproken, die trilkittens hebben gehad. Al deze kittens hebben vitamine B toegediend gekregen ofwel in tabletvorm ofwel in de vorm van een injectie (afhankelijk van de ernst van de aandoening). Bij alle kittens die vitamine B toegediend hebben gekregen, was al na enige dagen een verbetering zichtbaar waarna de kwaal uiteindelijk geheel verdwenen is. Niemand zou ooit nog kunnen vermoeden, dat deze kittens iets gemankeerd hebben! Zelfs bij de kittens die zo erg trilden dat zij niet eens zelf konden eten en niet zelf op de kattenbak konden, omdat ze constant omvielen, is het uiteindelijk helemaal overgegaan! Bij kittens waarbij de aandoening dusdanig erg is, duurt het uiteraard langer voordat de kwaal geheel over is (ca. 6 weken). Ook is bij deze kittens besloten vitamine B injecties toe te dienen om sneller resultaat te boeken. Bij kittens die het niet in zulke erge mate hebben, kan hoogstwaarschijnlijk volstaan worden met vitamine B tabletten.

Gaat het vanzelf over?

Wellicht dat er verschillende vormen van ataxie bestaan, waarbij de ene vorm vanzelf overgaat en de andere vorm niet. Ik weet het niet. Ik ben geen arts. Ik zet er echter mijn vraagtekens bij en wel om de volgende redenen:

Wanneer je zou zien dat het trillen bij álle kittens op een leeftijd van bijvoorbeeld zes weken minder wordt en vervolgens verdwijnt, lijkt het aannemelijk dat de aandoening inderdaad vanzelf overgaat. Dit is echter niet het geval. Terwijl je wel ziet dat bij alle kittens kort na toediening van vitamine B al verbetering optreedt, waarna de kwaal geheel verdwijnt.

Bovendien heeft een neef van mij de ervaring dat het trillen alleen maar erger wordt wanneer je er niets aan doet. Hij had jaren terug een nestje van twee Europese Korthaar kittens. Beide kittens hadden de aandoening. Hij was echter niet op de hoogte van het feit dat vitamine B “mogelijk” kon helpen en wachtte af of de kittens na verloop van tijd beter zouden gaan lopen. Dit was echter niet het geval. Het trillen werd alsmaar erger, zodat hij met de kittens een bezoek bracht aan zijn dierenarts. Deze dierenarts liet hem weten dat de kittens “gestoord” waren (echt waar: gestoord nota bene!) en beter ingeslapen konden worden. Aangezien hij dacht dat de arts het wel het beste zou weten, heeft hij dit gedaan.

Dit is geen verzinsel, maar dit is echt gebeurd. Heel triest!!!

Het proberen waard

Vitamine B is een in water oplosbare vitamine. Wat het lichaam niet opneemt, wordt gewoon weer uitgeplast. In tegenstelling tot de vitamines A, D, E en K, die vetoplosbaar zijn (dat wil zeggen in het lichaam worden opgeslagen), kan vitamine B niet snel worden overgedoseerd. Wanneer men een normale dosering aanhoudt van 1 tablet per dag (of om de andere dag, wanneer de kwaal niet ernstig is) is er dan ook niets aan de hand.

Wanneer het hier om een medicijn zou gaan met vervelende bijwerkingen of iets dergelijks, dan kan je je afvragen of je er goed aan doet. Maar dat is absoluut niet aan de orde.

In dit geval geldt echt: baat het niet, dan schaadt het niet. Wat heeft u te verliezen? Slechter kan het in ieder geval niet worden.

Slotwoord

Mocht het trillen van de kittens al vanzelf overgaan (wat ik gezien de beschreven ervaringen betwijfel), dan ben ik er van overtuigd dat vitamine B het proces in ieder geval versnelt.

Helaas kan niet wetenschappelijk aangetoond worden dat het ook daadwerkelijk de vitamine B is die de kwaal doet overgaan (of er in ieder geval aan bijdraagt dat deze sneller verdwijnt), waardoor menig dierenarts dit ook niet aanneemt. Echter de werking van antibiotica is wel wetenschappelijk bewezen. Doch op mijn beurt zeg ik dan, dat ook niet bewezen kan worden dat het antibiotica is, die een griep doet overgaan (griep kan immers ook vanzelf overgaan; het duurt alleen wat langer).

Waarom is er altijd een wetenschappelijk bewijs nodig? Voor homeopathische geneesmiddelen en middeltjes uit “grootmoeders tijd” is geen wetenschappelijk bewijs. Dat neemt niet weg dat deze middelen weldegelijk hun genezende werk doen.

Dat heeft de praktijk inmiddels bewezen!

Nawoord

Wanneer uw dierenarts u geen vitamine B-tabletten voor wil schrijven, kunt u deze ook verkrijgen bij drogist of apotheek (het is gewone vitamine B, die ook voor mensen wordt gebruikt). Deze tabletten zijn echter niet aangepast aan de kleine keeltjes van uw kitten (fijnmalen). Ook schijnt vitamine B in druppelvorm verkrijgbaar te zijn. Ik heb het zelf een week lang geprobeerd met Nutrical plus gel (vitaminegel speciaal voor de kat). Hoewel het hiermee enigszins verbeterde, hielp dit niet goed genoeg. U heeft echt vitamine B nodig.

Mocht uw kitten in extreme mate trillen en injecties nodig hebben en mocht uw dierenarts geen medewerking willen verlenen, zoek dan, al is het voor dit ene specifieke geval, een arts die hiertoe wel bereid is.