vorige                                                                                                                  volgende

Voortplantingsproblemen bij de kat

Op verschillende tijdstippen tijdens de voortplanting kan er iets mis gaan. We verdelen het proces in drie stappen, eisprong, bevruchting en dracht.

Normale gang van zaken bij de voortplanting.

Bij de kat is er sprake van een geïnduceerde eisprong (dit wil zeggen dat er pas een eisprong plaatsvindt nadat er gepaard is), dit is een bijzonderheid van katachtigen en heeft te maken met hun in principe solitaire leefstijl. Dit heeft als gevolg dat op een steriele paring een schijndracht volgt . De eieren worden bevrucht in de eileider en arriveren na 4-5 dagen in de baarmoeder, na 14 dgn begint de inbedding in de baarmoederwand. Na ongeveer 3 ½ week zijn de verdikkingen in de baarmoederwand te voelen en kun je duidelijk voelen of de poes drachtig is, soms kun je het aantal jongen tellen. Ongeveer 3 à 4 weken na dekking worden de tepels rood vooral bij het eerste nest. Maar dit zie je ook bij schijndracht en het is dus geen zekere aanwijzing.

Schijndracht kan ook lijden tot andere veranderingen in het lichaam, zoals het toenemen van de buikomvang en het afzetten van vet, net als bij dracht. Schijndracht duurt gemiddeld 6 weken maar kan variëren tussen 3 en 7 weken.

Na 4 à 5 weken zijn de verdikkingen in baarmoederwand niet meer te voelen omdat de foetussen allemaal in hun eigen zwembad liggen, tegen deze tijd zie je wel een toename van de buikomvang. Vooral bij een groot aantal jongen . Gedurende de 3 laatste weken van de dracht geeft een echo duidelijk aan of de poes drachtig is en soms is het mogelijk een schatting te geven van het aantal kittens.

Problemen tijdens de dracht.

Vroege embryosterfte, een deel van de jongen sterft heel vroeg meestal door natuurlijke selectie. Een deel is genetisch niet in orde en wordt opgeruimd.

Resorptie en abortus

Na een vroege dood van de foetus wordt het geresorbeerd door de baarmoederwand dan blijft er niets over, als het kitten verder is ontwikkeld lukt dit niet meer en zie je bij de geboorte leverachtige hoopjes tussen de normale kittens. Vooral bij grote nesten zie je dit vaak, mogelijk door overbevolking van de baarmoeder.

Resorptie komt het meest voor, de oorzaken zijn drieërlei:

1. Omgeving en omgang

De daglengte beinvloedt het voortplantingsseizoen, korte dagen verminderen de krolsheid, bij een verlichting van meer dan 14 uur per dag wordt deze invloed opgeheven.

Bij de huidige voeding is de invloed van gebreken uit voeding te verwaarlozen.

2. Hormonen

Afwijkingen in hormoonspiegels komen ook niet vaak voor als oorzaak voor een fout verlopende dracht. Zelfs de veel voorkomende eierstokcysten zie je soms bij poezen met een normaal aantal nesten.

Ook een te lage progesteronspiegel is zelden de oorzaak van een abortus, dus injecties met progesteron hebben nauwelijks zin.

Bij hele kleine nesten kan progesteronspiegel wel een rol spelen, de foetussen spelen zelf een rol in het produceren ven progesteron, dus bij 1 kitten is deze productie te laag vandaar dat er zelden 1 kitten geboren wordt.

3. Infecties

Virussen zijn de belangrijkste oorzaak van abortussen

      a)      Kattenleukemie

Deze ziekte is waarschijnlijk de belangrijkste oorzaak van resorptie van kittens. Vaak is het niet opnemen van poezen de eerste indicatie dat er een FeLV infectie aanwezig is in een poes die later lymfklierkanker of andere aan FeLV verbonden ziekten vertoond.

Het verband tussen de ziekte en het optreden van abortus is niet helemaal duidelijk, mogelijkheden zijn:

1. afsterven van de foetussen tgv infectie

2. schade aan de baarmoeder

3. ontwikkeling van baarmoederontsteking door immunodepressie

Vanwege de sterke relatie tussen FeLV en onvruchtbaarheid zouden alle onvruchtbare poezen gescreend moeten worden op FeLV.

      b)      Kattenziekte

Dit zou een belangrijke oorzaak kunnen zijn voor kittensterfte vanwege de voorkeur van dit virus voor snel groeiende cellen, ik heb echter in mijn hele praktijkleven nog nooit een geval van kattenziekte gezien vanwege het effectieve vaccinatie programma.

Door importen uit exotische landen zou dit weer een probleem kunnen worden.

c) Niesziekte

Deze virussen hebben experimenteel baarmoederontsteking en abortus veroorzaakt. Poezen die tijdens de dracht een acute niesziekte infectie doormaken kunnen hun foetussen resorberen of een abortus krijgen. Dit is mogelijk het gevolg van een baarmoederontsteking of het gevolg van hoge koorts en ziek zijn.

Bacteriën

Chronische baarmoederontsteking is na FeLV de meest voorkomende oorzaak van voortplantingsproblemen. Het gebruik van de pil veroorzaakt veranderingen in de baarmoederwand die een gunstige omgeving scheppen voor ontstekingen. Afhankelijk van de ernst van de ontsteking worden de poezen niet meer drachtig of verwerpen. Antibiotica helpen nauwelijks. Alleen uterusspoeling met een mix van antibiotica geeft soms resultaat.

Tot slot een nog algemene oorzaak voor voortplantingsproblemen is het selecteren op shows van katten op uitsluitend uiterlijk, met het voorbijgaan van conditie, voortplantingsgeschiedenis en vooral het lot van de nakomelingen.

Vooral het laatste zou een vast onderdeel moeten vormen van de beoordeling van een showkat.