vorige                                                                                                                  volgende

Het laatste nieuws over kattenleukemie en kattenaids.

 (gepubliceerd in SAINT pro Cat magazine nr. 5, december 2000)

De laatste tijd is er veel nieuws gepubliceerd en zijn er nieuwe inzichten ontstaan over het ontstaan en de bestrijding van deze twee kattenziekten.

Kattenleukemie.

Drie varianten van het kattenleukemievirus [KLV] worden onderscheiden:

Variant A, wordt in vrijwel alle geïnfecteerde katten gevonden. Het is belangrijk voor de productie van andere varianten, en voor transmissie van infectie tussen katten.

Variant B, wordt in ongeveer 50% van de geïnfecteerde katten gevonden. Het ontstaat door combinatie van KLV met genetisch materiaal van de kat zelf. Men denkt dat dit type van belang is bij het ontstaan van tumoren.

Variant C, komt slechts in 1 a 2 % van de geïnfecteerde katten voor. Deze variant speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van beenmergkanker.

De verspreiding van het virus:

Grote hoeveelheden virus komen in alle lichaamssecreties (lichaamsafscheidingen) voor van alle katten die het virus in het bloed hebben. Maar de belangrijkste transmissie is door contact met speeksel van geïnfecteerde katten. Langdurig contact met geïnfecteerd speeksel of neusuitvloeiing, zoals door het delen van voerbakjes, of door elkaar te wassen is noodzakelijk voor het overbrengen van een infectie. Infecties via de baarmoeder zijn beschreven maar komen zelden voor, ook doordat besmette katten vaak ook problemen met de voortplanting hebben. Besmetting via de lucht, zwevende deeltjes bijv. na niesen, is onwaarschijnlijk omdat het virus niet overleeft in de omgeving. Het virus vermeerdert zich aanvankelijk in de tonsillen(amandelen) en gaat dan naar het beenmerg. Wat er daarna gebeurt hangt af van de conditie van de kat. Vooral de leeftijd en de immuunstatus spelen een belangrijke rol.

De gevoeligheid van de kat neemt sterk af met het ouder worden. Bij onderzoek bleken 100% van alle nieuw geboren kittens besmet na blootstelling aan het virus, terwijl slechts 15 tot 30% van de kittens van 4 maanden werden besmet.

Na besmetting zijn er 4 mogelijke uitkomsten:

1.    De kat blijft viraemisch [houdt virus in het bloed].

2.    Na besmetting wordt de kat tijdelijk viraemisch en elimineert daarna het virus. Katten die herstellen van leukemie hebben daarna hoge antilichaamtiter [veel beschermende antilichamen in het bloed].

3.    Na besmetting ontwikkeld de kat een latente infectie, het virus blijft plaatselijk in weefsels aanwezig maar is in het bloed niet aan te tonen. In uitzonderlijke omstandigheden kan het virus weer actief worden maar dat is uitzonderlijk.

4.    De kat ontwikkeld een lokale actieve infectie, bijv. in het darmstelsel, deze katten hebben wel antilichamen in het bloed, maar virus kan niet worden aangetoond.

Ziekteverschijnselen die verband kunnen houden met een KLV-infectie.

De ziekteverschijnselen worden onderverdeeld in gezwellen en andere ziekten.

Gezwellen: KLV is de meest voorkomende oorzaak van lymfkliergezwellen, 15 tot 20% van de geïnfecteerde katten krijgen deze gezwellen.

Andere ziekten: KLV-infectie lijdt tot immuundepressie. Dit op zijn beurt lijdt tot het optreden van opportunistische infecties. Ongeveer een kwart van de katten heeft bloedarmoede. Katten kunnen allerlei ziekten vertonen, afhankelijk van de ziekteverwekkers waar ze mee in contact komen.

Enkele ziekten die verband kunnen houden met KLV:

Ogen: irisontstekingen

Respiratieapparaat(ademhalingsorganen): niesziekte

Mond: chronische tandvleesontsteking

Zenuwstelsel: verschillend bijv. ataxie (coördinatiestoornissen), gedragsveranderingen

Maag/darmstelsel: braken, diarree en gewichtsverlies

Bloed: bloedarmoede

Nieren : ontsteking van de glomeruli

Blaas: incontinentie

Voortplantingsorganen: abortus, doodgeboren kittens, onvruchtbaarheid, fading kitten syndroom.

Wat betekent een positieve uitslag.

Een positieve uitslag krijg je in de volgende gevallen:

1.    Bij een voortdurend viraemische kat, als de kat niet in staat geweest is het virus binnen 12 weken te elimineren blijft het virus in het bloed. Deze katten hebben een grote kans de bovengenoemde ziekten te krijgen en ze verspreiden grote hoeveelheden virus en zijn dus een gevaar voor andere katten.

2.      Tijdelijk viraemische katten: de meeste katten overwinnen de besmetting met KLV en vormen antilichamen. Binnen 12 weken elimineren ze het virus volledig. Positieve katten moeten daarom na 12 weken hertest worden hoewel de kans klein is dat je een kat net test tijdens deze periode.

3.    Vals positieve uitslag: elk positief resultaat in een gezonde kat is twijfelachtig. De meest waarschijnlijke oorzaak is een fout in de techniek. Ook deze katten dienen na 12 weken hertest te worden, liefst met een andere test methode

Wat betekent een negatieve uitslag?

Een niet besmette kat

Besmetting met succes geëlimineerd

Vroege infectie

Latente infectie

Lokale infectie

Vals negatieve uitslag, dit komt eigenlijk niet voor. Als er contact geweest is met een besmette kat kun je na 12 weken hertesten.

Behandeling.

Antivirale middelen zoals AZT blijken bij katten niet te werken, ook andere beschreven therapieën zijn controversieel en niet betrouwbaar. Lymfomen (lymfkliergezwellen) kunnen behandeld worden met chemotherapie met soms opmerkelijke resultaten.

Therapie van secundaire infecties moet langer worden volgehouden dan normaal i.v.m. immunosuppressie.

Er moeten breedspectrum antibiotica gebruikt worden en het behandelingsschema moet middelen omvatten die werken tegen anaërobe (bacteriën die zonder zuurstof kunnen).

Preventie.

KLV wordt verspreid door langdurig contact met besmette katten. Besmette katten moeten worden gescheiden van andere katten, hou ze ook binnenshuis om katten buiten niet te besmetten. Programma's waarbij positieve katten door testen worden opgespoord en gescheiden van andere katten werken heel goed.

Vaccins tegen KLV zijn beschikbaar, over de werkzaamheid bestaan wat tegenstrijdige publicaties. Maar de meeste vaccins geven een redelijke bescherming tegen besmetting met het virus.

Het routinematig uitvoeren van KLV vaccinaties is niet aan te raden, uit recente publicaties blijkt op de plaats van injectie soms een sarcoom (kwaadaardig gezwel) te ontstaan.

Prognose.

De toekomstverwachtingen voor katten met een KLV besmetting zijn niet goed. Ongeveer 85% van de besmette katten overlijd aan secundaire infecties binnen 3 tot 5 jaar.

(De volgende keer het laatste nieuws over kattenaids).

Drs. J.W. van Dijk

Dierenarts