|
23 augustus 2010 |
vorige volgende
Het
laatste nieuws over kattenleukemie en kattenaids.
(gepubliceerd in SAINT pro Cat magazine nr. 5, december 2000)
De
laatste tijd is er veel nieuws gepubliceerd en zijn er nieuwe inzichten ontstaan
over het ontstaan en de bestrijding van deze twee kattenziekten.
Kattenleukemie.
Drie
varianten van het kattenleukemievirus [KLV] worden onderscheiden:
Variant
A, wordt in vrijwel alle geïnfecteerde katten gevonden. Het is belangrijk voor
de productie van andere varianten, en voor transmissie van infectie tussen
katten.
Variant
B, wordt in ongeveer 50% van de geïnfecteerde katten gevonden. Het ontstaat
door combinatie van KLV met genetisch materiaal van de kat zelf. Men denkt dat
dit type van belang is bij het ontstaan van tumoren.
Variant
C, komt slechts in 1 a 2 % van de geïnfecteerde katten voor. Deze variant
speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van beenmergkanker.
De
verspreiding van het virus:
Grote
hoeveelheden virus komen in alle lichaamssecreties (lichaamsafscheidingen) voor
van alle katten die het virus in het bloed hebben. Maar de belangrijkste
transmissie is door contact met speeksel van geïnfecteerde katten. Langdurig
contact met geïnfecteerd speeksel of neusuitvloeiing, zoals door het delen van
voerbakjes, of door elkaar te wassen is noodzakelijk voor het overbrengen van
een infectie. Infecties via de baarmoeder zijn beschreven maar komen zelden
voor, ook doordat besmette katten vaak ook problemen met de voortplanting
hebben. Besmetting via de lucht, zwevende deeltjes bijv. na niesen, is
onwaarschijnlijk omdat het virus niet overleeft in de omgeving. Het virus
vermeerdert zich aanvankelijk in de tonsillen(amandelen) en gaat dan naar het
beenmerg. Wat er daarna gebeurt hangt af van de conditie van de kat. Vooral de
leeftijd en de immuunstatus spelen een belangrijke rol.
De
gevoeligheid van de kat neemt sterk af met het ouder worden. Bij onderzoek
bleken 100% van alle nieuw geboren kittens besmet na blootstelling aan het
virus, terwijl slechts 15 tot 30% van de kittens van 4 maanden werden besmet.
Na
besmetting zijn er 4 mogelijke uitkomsten:
1.
De kat blijft viraemisch [houdt virus in het bloed].
2.
Na besmetting wordt de kat tijdelijk viraemisch en elimineert daarna het
virus. Katten die herstellen van leukemie hebben daarna hoge antilichaamtiter [veel beschermende antilichamen in het bloed].
3.
Na besmetting ontwikkeld de kat een latente infectie, het virus blijft
plaatselijk in weefsels aanwezig maar is in het bloed niet aan te tonen. In
uitzonderlijke omstandigheden kan het virus weer actief worden maar dat is
uitzonderlijk.
4.
De kat ontwikkeld een lokale actieve infectie, bijv. in het darmstelsel,
deze katten hebben wel antilichamen in het bloed, maar virus kan niet worden
aangetoond.
Ziekteverschijnselen
die verband kunnen houden met een KLV-infectie.
De
ziekteverschijnselen worden onderverdeeld in gezwellen en andere ziekten.
Gezwellen:
KLV is de meest voorkomende oorzaak van lymfkliergezwellen, 15 tot 20% van de geïnfecteerde
katten krijgen deze gezwellen.
Andere
ziekten: KLV-infectie lijdt tot immuundepressie. Dit op zijn beurt lijdt tot
het optreden van opportunistische infecties. Ongeveer een kwart van de katten
heeft bloedarmoede. Katten kunnen allerlei ziekten vertonen, afhankelijk van de
ziekteverwekkers waar ze mee in contact komen.
Enkele
ziekten die verband kunnen houden met KLV:
Ogen:
irisontstekingen
Respiratieapparaat(ademhalingsorganen):
niesziekte
Mond:
chronische tandvleesontsteking
Zenuwstelsel:
verschillend bijv. ataxie (coördinatiestoornissen), gedragsveranderingen
Maag/darmstelsel:
braken, diarree en gewichtsverlies
Bloed:
bloedarmoede
Nieren
: ontsteking van de glomeruli
Blaas:
incontinentie
Voortplantingsorganen:
abortus, doodgeboren kittens, onvruchtbaarheid, fading kitten syndroom.
Wat
betekent een positieve uitslag.
Een
positieve uitslag krijg je in de volgende gevallen:
1.
Bij een voortdurend viraemische kat, als de kat niet in staat geweest is
het virus binnen 12 weken te elimineren blijft het virus in het bloed. Deze
katten hebben een grote kans de bovengenoemde ziekten te krijgen en ze
verspreiden grote hoeveelheden virus en zijn dus een gevaar voor andere katten.
2.
Tijdelijk viraemische katten: de meeste katten overwinnen de besmetting
met KLV en vormen antilichamen. Binnen 12 weken elimineren ze het virus
volledig. Positieve katten moeten daarom na 12 weken hertest worden hoewel de
kans klein is dat je een kat net test tijdens deze periode.
3.
Vals positieve uitslag: elk positief resultaat in een gezonde kat is
twijfelachtig. De meest waarschijnlijke oorzaak is een fout in de techniek. Ook
deze katten dienen na 12 weken hertest te worden, liefst met een andere test
methode
Wat
betekent een negatieve uitslag?
Een
niet besmette kat
Besmetting
met succes geëlimineerd
Vroege
infectie
Latente
infectie
Lokale
infectie
Vals
negatieve uitslag, dit komt eigenlijk niet voor. Als er contact geweest is met
een besmette kat kun je na 12 weken hertesten.
Behandeling.
Antivirale
middelen zoals AZT blijken bij katten niet te werken, ook andere beschreven therapieën
zijn controversieel en niet betrouwbaar. Lymfomen
(lymfkliergezwellen) kunnen behandeld worden met chemotherapie met soms
opmerkelijke resultaten.
Therapie
van secundaire infecties moet langer worden volgehouden dan normaal i.v.m.
immunosuppressie.
Er
moeten breedspectrum antibiotica gebruikt worden en het behandelingsschema moet
middelen omvatten die werken tegen anaërobe (bacteriën die zonder zuurstof
kunnen).
Preventie.
KLV
wordt verspreid door langdurig contact met besmette katten. Besmette katten
moeten worden gescheiden van andere katten, hou ze ook binnenshuis om katten
buiten niet te besmetten. Programma's waarbij positieve katten door testen
worden opgespoord en gescheiden van andere katten werken heel goed.
Vaccins
tegen KLV zijn beschikbaar, over de werkzaamheid bestaan wat tegenstrijdige
publicaties. Maar de meeste vaccins geven een redelijke bescherming tegen
besmetting met het virus.
Het
routinematig uitvoeren van KLV vaccinaties is niet aan te raden, uit recente
publicaties blijkt op de plaats van injectie soms een sarcoom (kwaadaardig
gezwel) te ontstaan.
Prognose.
De
toekomstverwachtingen voor katten met een KLV besmetting zijn niet goed.
Ongeveer 85% van de besmette katten overlijd aan secundaire infecties binnen 3
tot 5 jaar.
(De
volgende keer het laatste nieuws over kattenaids).
Drs.
J.W.
van Dijk
Dierenarts